• Ngày tưởng niệm nạn nhân tử vong vì TNGT: Cùng thức tỉnh và hành động!

• Tối mai 19-11, Lễ tưởng niệm nạn nhân tử vong vì tai nạn giao thông (TNGT) sẽ được thực hiện từ 20g - 21g30 tại Hà Nội và được truyền hình trực tiếp trên Đài truyền hình VN.

Trước đó, Đại lễ cầu siêu cho nạn nhân tử vong vì TNGT đã diễn ra hôm 11-11 và ở các trường học trong cả nước, sáng thứ hai đầu tuần vừa rồi, trong buổi lễ chào cờ, thầy cô và các em học sinh cũng đã dành một phút tưởng niệm nạn nhân tử vong vì TNGT. Những nỗi đau khôn cùng được nhắc tới ở những lễ tưởng niệm ấy liệu có làm thay đổi hành vi  khi tham gia giao thông của mỗi chúng ta?

Ngày tưởng niệm nạn nhân tử vong vì TNGT nhằm hưởng ứng chương trình "Thập kỷ hành động vì an toàn đường bộ giai đoạn 2011-2020” theo nghị quyết của Đại hội đồng Liên Hợp quốc. Mấy chục năm sau khi bước ra từ mất mát đau thương của những cuộc chiến tranh với những bà mẹ "ba lần tiễn con đi hai lần khóc thầm lặng lẽ”, với những Mẹ Thứ ở Điện Bàn có tới 9 người thân hy sinh, không nỗi đau và vô lý nào hơn là giữa thời bình, mỗi ngày cả nước trung bình có tới 30 người chết, có những gia đình cả nhà cùng tử nạn chỉ vì TNGT. Chưa kể mỗi ngày còn hàng trăm người bị thương tật suốt đời.

Điều đó đồng nghĩa với việc mỗi năm có hàng nghìn gia đình Việt Nam gánh chịu sự mất mát, đau thương. Không phải là sự hy sinh cho mục tiêu giành độc lập dân tộc và giải phóng đất nước, không phải vì thiên tai hay dịch bệnh, mặc dù cái chết thì bất kỳ lý do gì cũng đều là nỗi đau, nhưng chết vì tai nạn giao thông (tất nhiên thế giới vẫn phải chấp nhận vì trong giao thông có mức độ rủi ro) kinh hoàng như ở Việt Nam hiện nay chỉ vì ý thức tham gia giao thông, vì việc coi thường tính mạng, vì hạ tầng giao thông chưa đáp ứng với nhu cầu là không thể chấp nhận được.
 
Theo thống kê, chỉ tính riêng từ đầu năm 2012 đến nay, cả nước có 7.000 người tử vong vì TNGT, giảm so với cùng kỳ năm trước nhưng vẫn là con số gây tổn thương ghê gớm. Thế giới chỉ cần có chục người tử vong vì một căn bệnh nào đó lập tức báo động thành đại dịch. Với con số 7000 người tử vong từ đầu năm đến nay ở Việt Nam, chúng ta gọi đó là đại dịch gì đây? Còn hơn cả dịch tả ở vào thời thế giới còn mông muội, còn hơn cả trận chết đói 1945!
 
Sau mỗi vụ TNGT là những hậu quả khôn cùng để lại. Những đứa trẻ mất cha, mất mẹ và những cha mẹ mất con. Không chỉ chuyện mỗi gia đình, TNGT làm xã hội tổn thương nghiêm trọng bởi gánh nặng khắc phục hậu quả, bởi sự đe dọa đến nguồn nhân lực xã hội. Và hình ảnh một đất nước Việt Nam lộn xộn và nguy hiểm đến tính mạng khi tham gia giao thông trở thành ám ảnh trong mắt bạn bè và đối tác quốc tế.
 
Ngày tưởng niệm nạn nhân tử nạn vì TNGT lần đầu tiên được tổ chức ở Việt Nam năm nay không thể chỉ là một sự "hưởng ứng”, chúng ta phải hành động. Cần phải nhắc lại một số liệu thống kê của Ngân hàng phát triển Châu Á (ADB): Tổn thất vật chất hàng năm ở Việt Nam do TNGT khoảng 885 triệu USD, cao hơn cả giá trị tiền thuốc sử dụng cho cả 84 triệu dân Việt Nam trong năm 2005 (817 triệu USD). Cũng như con số 7000 người chết vì TNGT từ đầu năm tới nay. Những con số ấy đòi hỏi chúng ta phải hành động!

Văn hóa giao thông được hô hào xây dựng từ bao nhiêu năm nay vẫn chưa được hưởng ứng nhiệt tình. Nếu lấy tiêu chí văn hóa giao thông để đánh giá trình độ văn minh của một quốc gia thì với thực trạng văn hóa giao thông hiện nay ở Việt Nam, trình độ văn minh của chúng ta đang kém nhiều nước ở châu Á. Có một tờ báo đưa ra một cách so sánh đáng lưu ý về các phong trào vốn đang chỉ chú trọng đến bề nổi hiện nay: Hầu hết các hộ dân trong cả nước đều được công nhận là "gia đình văn hóa” trong khi một số rất lớn công dân trong các "gia đình văn hóa” tràn lan trong cả nước vẫn đang dừng, đỗ, quay đầu xe không đúng quy định; phóng nhanh, vượt ẩu; uống rượu, bia trước khi điều khiển phương tiện; vượt đèn đỏ, lạng lách, đánh võng; chở quá số người quy định; không đội mũ bảo hiểm...
 
Hô hào bao năm về văn hóa giao thông chúng ta vẫn chưa có văn hóa giao thông có lẽ bởi xử phạt chưa nghiêm. Cảnh sát giao thông hướng dẫn công dân đi đúng luật thì ít, phần lớn là "phạt” để cho đi. Bao giờ bất cứ một lỗi vi phạm nào cũng bị phạt nghiêm minh (chứ không phải xin xỏ) và tất cả tiền phạt đều vào ngân sách nhà nước, tức là không còn tình trạng cảnh sát giao thông cầm tiền rồi bỏ qua lỗi.
 
Ngày Tưởng niệm nạn nhân tử nạn vì TNGT không nên và không phải là một hoạt động mang tính hình thức. Ngày ấy phải khiến thức tỉnh nhiều vấn đề dẫn đến TNGT. Những con số kinh hoàng của TNGT phải thức tỉnh ý thức của mọi người dân tham gia giao thông. Những con số kinh hoàng ấy phải thức tỉnh: các nhà thực thi pháp luật, có trách nhiệm hướng dẫn và xử phạt nghiêm minh người vi phạm giao thông.

Những con số kinh hoàng ấy phải thức tỉnh các nhà hoạch định chính sách, Những rào, mở ngã ba, ngã tư, những phân luồng mà có cảnh sát đứng thì chấp hành không lại vi phạm, Những vỉa hè dành cho người đi bộ dùng để bán hàng... Những con số kinh hoàng về tai nạn giao thông phải thức tỉnh cả những nhà qui hoạch đô thị về năng lực giao thông đô thị. Đường có hạn, qui hoạch không khoa học  mà cao ốc mọc lên thì nhiều. Những cầu vượt đầy kỳ vọng để cải thiện năng lực giao thông chỉ một thời gian ngắn sau đã trở thành quá tải...
 
Cho dù con số TNGT của năm 2012 đã có dấu hiệu giảm so với các năm trước thì vẫn quá cao so với thế giới. Không gì vô lý hơn việc giữa thời bình không vì thiên tai và dịch bệnh, những công dân Việt Nam vẫn ra đi tức tưởi để lại cho những người thân, cho xã hội, cho đất nước những nỗi đau và thiệt hại khôn cùng. Ngày tưởng niệm nạn nhân tử nạn vì TNGT, chúng ta bày tỏ sự thương xót và chia sẻ phải bằng sự thức tỉnh và hành động, bắt đầu từ mỗi người.

Nguồn báo giao thông vận tải.