• Nếu được Thủ tướng chấp thuận, sẽ tháo gỡ được những khó khăn lớn của nhiệm vụ lập lại trật tự hành lang ATGT đường bộ giai đoạn III.

• Bộ GTVT đã trình Thủ tướng Chính phủ cho điều chỉnh một số nội dung quan trọng của Quyết định số 1856/QĐ-TTg liên quan đến chính sách đền bù đất hành lang ATGT. Nếu được Thủ tướng chấp thuận, sẽ tháo gỡ được những khó khăn lớn của nhiệm vụ lập lại trật tự hành lang ATGT đường bộ giai đoạn III.

Điều chỉnh chính sách đền bù đất

Nội dung quan trọng nhất mà Bộ GTVT đề xuất là điều chỉnh chính sách đền bù giải tỏa phần đất lưu không dọc 2 bên tuyến đường bộ.

Luật GTĐB 2008 đã thay đổi khái niệm “đất của đường bộ”, trong đó bổ sung thêm phần đất bảo vệ đường bộ. (Luật GTĐB 2001 quy định “đất của đường bộ” chỉ gồm phần đất xây dựng công trình đường bộ, được giới hạn đến mép ngoài rãnh dọc, chân taluy nền đắp, mép đỉnh nền đào..). Phần đất bảo vệ đường bộ có giới hạn được quy định tùy theo từng cấp đường. Với đường cấp III giới hạn là từ mép nhựa ra 2m, đường cấp I và II là từ mép nhựa ra 3m. Phần đất này trước đây thuộc hành lang ATĐB, nay được tách thành đất bảo vệ đường bộ, thuộc “đất của đường bộ”. Ví dụ trước đây hành lang ATĐB của đường cấp 1, cấp 2 là 20m tính từ mép nhựa ra 2 bên, thì nay “đất của đường bộ” là 3m và tiếp đó đến hành lang ATĐB còn 17m.

Đề xuất của Bộ GTVT là toàn bộ phần đất của đường bộ dọc 2 bên các tuyến QL thuộc “đất của đường bộ”, theo Luật GTĐB 2008, sẽ được đền bù giải tỏa hoàn toàn (2 - 3m từ mép nhựa ra 2 bên đường), thuộc trách nhiệm quản lý bảo vệ của đơn vị quản lý đường bộ. Phần hành lang ATGT (từ ráp gianh đất của đường bộ ra 2 bên, là 13m với đường cấp III, 17m với đường cấp I, II..) sẽ tiến hành thống kê giải tỏa những công trình và cây cối có ảnh hưởng đến ATGT, đồng thời chuyển đổi từ đất ở, đất phi nông nghiệp thành đất nông nghiệp. Như vậy, đối với phần hành lang ATĐB chỉ bồi thường thiệt hại do hạn chế khả năng sử dụng đất và thiệt hại tài sản gắn liền với đất. Phần đất này sau khi bồi thường, người dân vẫn giữ quyền sử dụng làm đất nông nghiệp không gây ảnh hưởng đến ATGT và kết cấu HTGT, do chính quyền địa phương quản lý.

Kế hoạch khả thi cho giai đoạn III

Theo kế hoạch lúc đầu thì khối lượng công tác GĐ III rất lớn. Theo báo cáo của 4 Khu và mới chỉ 30 sở GTVT đã rà soát, thống kê, phân loại việc sử dụng đất trong HLATĐB cho thấy: Tổng diện tích đất cần giải tỏa trên hành lang ATĐB lên tới 99.526.726m2, trong đó diện tích đất hợp pháp là 80.501.996m2, đất lấn chiếm là 10.137.152m2, đất cấp sai là 1.156.374m2. Trong đó khối lượng công trình xây trên đất hợp pháp là 22.085.540m2, trên đất sử dụng khác là 44.659.655m2, dự kiến tổng mức đền bù là 713.160.546 triệu đồng.

Chính khoản tiền đền bù khổng lồ này cùng với diện tích đất dự kiến phải thu hồi giải tỏa trắng cực kì lớn, khiến GĐ III của kế hoạch lập lại trật tự hành lang ATGT tưởng như bế tắc.

Nay, nếu được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, sẽ giảm được rất lớn khoản kinh phí đền bù giải tỏa hành lang ATĐB này, đồng thời sử dụng tiết kiệm tài nguyên đất và đặc biệt quan trọng nữa là giảm hẳn mức độ phức tạp về xã hội so với việc phải giải tỏa trắng toàn bộ cả diện tích hành lang ATĐB.

Trách nhiệm thuộc về UBND các tỉnh

Theo phân công công tác của Thủ tướng tại Quyết định 1856/QĐ-TTg và các quy định pháp lý khác, UBND các tỉnh sẽ là cấp chịu trách nhiệm chính trong việc triển khai thực hiện giai đoạn III Quyết định 1856/QĐ-TTg về lập lại trật tự hành lang ATGT đường bộ.

Trong khi đó việc lập Quy hoạch các điểm đấu nối vào QL đến năm 2020, thỏa thuận với Bộ GTVT, là công việc của GĐ III nhiều địa phương chưa hoàn thành.

Về tiến độ thực hiện Giai đoạn III được đề nghị điều chỉnh: Đến hết năm 2017, thu hồi hết phần đất của đường bộ và bồi thường thiệt hại do hạn chế khả năng sử dụng đất, thiệt hại tài sản gắn liền trên đất đối với phần đất nằm trong hành lang ATĐB gây ảnh hưởng đến ATGT các tuyến QL trọng điểm có lưu lượng phương tiện lớn (từ cấp I đến cấp III), khu vực các nút giao và các điểm đen hoặc vị trí có tiềm ẩn nguy cơ mất ATGT. Đến hết năm 2020, thu hồi hết phần đất của đường bộ và bồi thường thiệt hại do hạn chế khả năng sử dụng đất, thiệt hại tài sản gắn liền trên đất đối với phần đất nằm trong hành lang ATĐB trên tất cả các tuyến QL còn lại. Sau khi đền bù, phần đất của đường bộ được bàn giao cho các đơn vị quản lý đường bộ quản lý; phần đất trong hành lang an toàn đường bộ được bàn giao cho chính quyền địa phương quản lý sử dụng.

Phương Anh

Xử lý vi phạm hành lang an toàn đường bộ

Làm rõ trách nhiệm chính quyền địa phương

Những tuyến QL mới được xây dựng chưa hoàn thiện thì hai bên đường đã mọc lên các công trình dân sinh, đường ngang đấu nối. Trong khi các đơn vị quản lý của ngành Giao thông hầu như không có quyền hạn trong việc xử lý các vi phạm lấn chiếm hành lang an toàn đường bộ (HLATĐB) thì các địa phương chưa thực sự quyết liệt.

Đường mới cũng không giữ được hành lang

Tuyến đường tránh TP.Vĩnh Long có chiều dài 7,5km mới được đưa vào sử dụng từ cuối năm 2010. Ngay từ khi tuyến đường đang trong giai đoạn hoàn thiện thì cũng là lúc các cây xăng, nhà dân mọc lên hai bên đường. Mặc dù các công trình này được cấp phép xây dựng nằm ngoài phạm vi hành lang an toàn đường bộ nhưng lại đấu nối trực tiếp ra đường QL.

Tuyến QL 91B cũng vừa được đưa vào sử dụng từ đầu năm 2011. Nhưng chỉ một thời gian ngắn, tình trạng người dân xây nhà, chia lô bán đất, san lấp nền nhanh chóng diễn ra. Có nhiều công trình lấn chiếm cả HLATĐB nhưng chính quyền địa phương vẫn không có phương án xử lý. Hậu quả là nước mưa không thể thoát ra hai bên làm mặt đường bị bong tróc, hư hỏng rất nhanh.

Hay như tuyến Quản Lộ - Phụng Hiệp cũng mới đưa vào sử dụng chưa lâu nhưng cũng đã có tình trạng lấn chiếm HLATĐB. Thống kê của Ban QLDA 7 cho biết, trên tuyến có 15 cây xăng mọc lên và đấu nối trực tiếp ra đường. Bên cạnh đó còn có 26 đường ngang đấu nối trái phép. Thậm chí có nhiều hộ dân mở đường ngang đấu nối và lập trạm thu phí để... thu phí phương tiện của người dân từ trong ấp đi ra QL.

Thống kê của Khu QLĐB 7 cho thấy, trên tổng số 19 tuyến QL do đơn vị này quản lý đi qua địa bàn 20 tỉnh, thành phố ở khu vực phía Đông và Tây Nam bộ đều có tình trạng lấn chiếm HLATĐB. Tổng chiều dài của 19 tuyến QL này là 2.804km thì có 174.380 hộ dân vi phạm lấn chiếm HLATĐB, trong đó có 25.452 hộ vi phạm cần giải tỏa. Nhiều nhất là trên QL 1 với 61.568 hộ, kế đó là QL20 với 17.862 hộ, QL53 có 15.066 hộ, QL30 có13.872 hộ...

Cần gắn trách nhiệm của chính quyền

Nguyên nhân xảy ra tình trạng lấn chiếm HLATĐB theo ông Nguyễn Thuận Phương, Giám đốc Khu QLĐB 7 là do người dân chưa ý thức được về việc bảo vệ kết cấu hạ tầng công trình giao thông và HLATGT. Nhiều người tự cơi nới, san lấp mặt bằng, mở đường ra vào đấu nối với QL, xây dựng nhà ở, công trình lấn chiếm khoảng đất này để sinh hoạt.

Nhưng cũng có không ít trường hợp chính địa phương đã cấp giấy quyền sử dụng đất, cho phép người dân xây dựng nhà ở, công trình trong phạm vi HLATĐB. Cụ thể như tuyến QL1, trong số 61.568 hộ vi phạm HLATĐB thì có 54.099 hộ có quyết định cấp đất của chính quyền địa phương, còn lại 7.469 hộ không được cấp đất nhưng địa phương cũng không xử lý. Cũng trên tuyến QL1 qua các địa phương có 3.304 đường nhánh đấu nối thì có 1.128 đường không có giấy phép. “Nhiều trường hợp địa phương quy hoạch, xây dựng các khu dân cư, khu công nghiệp, thương mại... đấu nối trực tiếp vào các QL mà không xây dựng hệ thống đường gom...”, ông Phương nói.

Để hạn chế tình trạng lấn chiếm HLATĐB, theo ông Phương các địa phương phải có quy hoạch hệ thống giao thông, hệ thống đường ngang đấu nối với các QL, có đường gom rõ ràng. Khi duyệt các công trình, khu đô thị, khu dân cư, khu CN, khu thương mại dịch vụ, trạm xăng dầu... phải phù hợp quy hoạch chung và phải gắn với công tác bảo vệ kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ.

Ngành GTVT cần chủ động xây dựng cơ chế phối hợp với chính quyền địa phương, các ban ngành liên quan trong công tác bảo vệ an toàn kết cấu giao thông đường bộ. Tăng cường công tác tuần đường kết hợp việc tuyên truyền phổ biến sâu rộng các chủ trương, chính sách, các quy định của nhà nước cho mọi người dân nắm bắt và chấp hành.

Phan Tư

Phú Thọ: Cấp thêm sổ đỏ cho hành lang đường bộ

Lấn chiếm hành lang an toàn đường bộ (HLATĐB) đang diễn ra ở nhiều tuyến QL, tỉnh lộ. Nguyên nhân một phần do chính quyền địa phương chưa thực hiện đúng các quy định của pháp luật trong khai thác sử dụng kết cấu hạ tầng đường bộ, quy hoạch chồng chéo hoặc không thực hiện đúng quy hoạch.

Vẫn rao bán đất đường bộ

Có mặt tại Km 5+150 tỉnh lộ 315B qua địa phận xã Hà Lộc, TX Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ vào trung tuần tháng 10/2012, chúng tôi nhận thấy một khoảng đất rộng đã được san phẳng, kè và làm rãnh thoát nước cẩn thận. Ước tính chiều dài bám đường khoảng 200m, sâu khoảng 30 m. Ngay phía ngoài mặt đường là tấm biển đề bán đất ghi số điện thoại 0979.315... Khi chúng tôi gọi vào số máy này hỏi mua đất thì một phụ nữ cho biết, có lô đất trong khu đất này được bán giá 3,5 triệu đồng/m2. Cả lô được rao bán khoảng 400 triệu đồng, có mặt tiền 6m, sâu 23m. Như để thêm phần tin tưởng cho khách hàng, chị nói thêm lô đất đã được cấp sổ đỏ (???).

Toàn bộ phần rãnh thoát nước dài 200m và một phần diện tích đất này nằm trong phạm vi HLATĐB.

Thực tế nhiều địa phương đang cho phép chuyển đất nông nghiệp thành đất ở, kinh doanh và việc xây dựng công trình trong hành lang ATĐB cũng đang diễn biến rất phức tạp trong xu thế chung này.

Do lịch sử để lại, còn tồn tại nhiều công trình nằm trong chỉ giới HLATĐB, được xây dựng trên đất thổ cư, đã có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Trong tình hình đó, chính quyền “mạnh dạn” tiếp tục “té nước theo mưa” chuyển đổi mục đích sử dụng đất hành lang ATĐB và cấp sổ đỏ mới cho đất HLATĐB.

Thanh tra “bó tay”, chính quyền “không biết”?

Theo ông Lục Văn Hoa - Chánh Thanh tra Sở GTVT tỉnh Phú Thọ, ngay khi phát hiện vi phạm HLATĐB tại Km 5+150 đến Km 5+350, Thanh tra Sở đã có ngay các biện pháp xử lý, yêu cầu đơn vị thi công trả lại nguyên trạng hành lang. Tuy nhiên, đơn vị thi công vẫn cố tình vi phạm, lợi dụng lúc thanh tra giao thông vắng mặt là cho san ủi và thi công rãnh thoát nước.

Tháng 4/2012, Thanh tra Sở GTVT Phú Thọ đã lập biên bản xử lý 1 trường hợp thi công trái phép lấn chiếm HLATĐB. Tuy nhiên biên bản lập xong, mọi chuyện lại đâu vào đấy.

Việc cấp đất cho các hộ dân ngay sát, thậm chí quy hoạch lấn chiếm HLATĐB này có thể dẫn đến hệ lụy lâu dài, một nơi lấn được thì vô hình chung các hộ dân được cấp đất sau cứ thế lấn chiếm. Việc này liệu chính quyền địa phương có biết, hay cố tình phớt lờ (? ).

Trao đổi với chúng tôi, ông Trần Văn Thông - Chủ tịch UBND xã Hà Lộc liên tục chối trách nhiệm, cho rằng đây là dự án của thị xã nên “không biết”? Ngay cả việc các xe ô tô đổ đất ầm ầm ngày đêm và lấn chiếm HLATĐB, ông chủ tịch xã cũng... không biết (? ).

Cũng trên tuyến tỉnh lộ 315B này, một chiếc cổng chào kiên cố bằng thép và bê tông cũng đã được dựng lên hoành tráng tại Km 0+700. Tuy nhiên, 2 trụ cổng nằm trong HLATĐB. Điều đáng nói, Thanh tra Sở GTVT tỉnh Phú Thọ cũng đã nhiều lần kiến nghị địa phương dỡ bỏ cổng chào, trả lại nguyên trạng hành lang ban đầu nhưng cũng đều rơi vào thinh không.

Qua câu chuyện này có thể thấy, chính quyền nhiều địa phương đã cố tình phớt lờ các quy định bảo vệ HLATĐB, thậm chí tiếp tay cho các hành vi lấn chiếm hành lang, gây mất ATGT và để lại hậu quả rất lớn sau này.

Nguồn báo giao thông vận tải